Projektant sprawdzający kontroluje zgodność projektu architektoniczno-budowlanego i technicznego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Nie każdy projekt wymaga jednak takiej kontroli. Prawo budowlane przewiduje wyjątki, a obowiązek sprawdzenia zależy przede wszystkim od rodzaju i konstrukcji obiektu, nie od jego kategorii geotechnicznej.
Kto może zostać sprawdzającym? Jakie dokumenty podpisuje i czym jego odpowiedzialność różni się od odpowiedzialności autora projektu? Wyjaśniamy zasady wynikające z Prawa budowlanego, uwzględniając zmiany obowiązujące od 2 października 2026 r. Sprawdzamy również dostępne informacje o kosztach sprawdzenia projektu i wynagrodzeniu za tę funkcję.
Kim jest projektant sprawdzający i na czym polega jego praca?
Projektant sprawdzający to osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane, która weryfikuje projekt opracowany przez projektanta. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (PB) sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i technicznych stanowi samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, wymienioną obok projektowania i sprawowania nadzoru autorskiego.
Podstawę obowiązku sprawdzania stanowi art. 20 ust. 2 PB. Przepis zobowiązuje projektanta do zapewnienia sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Istotne są tutaj dwie kwestie.
Po pierwsze, obowiązek zapewnienia sprawdzenia spoczywa na projektancie, a nie na inwestorze czy urzędzie wydającym pozwolenie na budowę.
Po drugie, sprawdzenie dotyczy dwóch części projektu budowlanego: projektu architektoniczno-budowlanego i projektu technicznego. Art. 20 ust. 2 nie wymienia projektu zagospodarowania działki lub terenu.
Projektant sprawdzający nie jest odrębnym zawodem ani koniecznie osobnym stanowiskiem w biurze. To funkcja wykonywana przy konkretnym opracowaniu, często przez doświadczonego projektanta, który poza własnymi projektami weryfikuje dokumentację innych osób.
Kiedy wymagany jest projektant sprawdzający, a kiedy można pominąć sprawdzenie?
Zasadą wynikającą z art. 20 ust. 2 PB jest obowiązek sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i technicznego. Wyjątki określa art. 20 ust. 3.
- Projekt architektoniczno-budowlany lub techniczny, który nie podlega wyjątkom: sprawdzenie wymagane: tak (Art. 20 ust. 2 PB)
- Zakres projektu objęty sprawdzaniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych: sprawdzenie wymagane: nie stosuje się obowiązku z art. 20 ust. 2 do tego zakresu (Art. 20 ust. 3 pkt 1 PB)
- Projekt obiektu budowlanego o prostej konstrukcji, np. budynku mieszkalnego jednorodzinnego: sprawdzenie wymagane: nie (Art. 20 ust. 3 pkt 2 PB)
- Projekt niewielkiego obiektu gospodarczego, inwentarskiego lub składowego o prostej konstrukcji: sprawdzenie wymagane: nie (Art. 20 ust. 3 pkt 2 PB)
Najwięcej wątpliwości dotyczy drugiego wyjątku, związanego z prostą konstrukcją.
„Prosta konstrukcja” nie ma definicji ustawowej. Art. 20 ust. 3 pkt 2 wymienia przykładowe obiekty, posługując się słowem „jak”. Oznacza to, że katalog nie jest zamknięty, ale jednocześnie nie rozstrzyga automatycznie każdego przypadku.
W praktyce ocena, czy projektowany obiekt ma prostą konstrukcję, należy do projektanta. Nie mamy potwierdzonego orzecznictwa ani stanowiska izb zawodowych, które pozwalałyby jednoznacznie rozstrzygać przypadki graniczne.
Czy II lub III kategoria geotechniczna oznacza obowiązek sprawdzenia projektu?
Nie. Kategoria geotechniczna nie decyduje o obowiązku sprawdzenia projektu przez projektanta sprawdzającego.
To ważne rozróżnienie, ponieważ wymagania dotyczące rozpoznania podłoża bywają utożsamiane z obowiązkiem dodatkowej kontroli dokumentacji.
Rozporządzenie z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. 2012 poz. 463) reguluje inne zagadnienia.
Zgodnie z jego przepisami:
- Kategorię geotechniczną określa projektant obiektu na podstawie badań gruntu (§ 4).
- Dla wszystkich kategorii sporządza się opinię geotechniczną, a dla II i III kategorii dodatkowo dokumentację badań podłoża oraz projekt geotechniczny (§ 7).
Rozporządzenie nie ustanawia obowiązku udziału projektanta sprawdzającego.
Dlatego przypisanie obiektowi II lub III kategorii geotechnicznej nie oznacza samo w sobie konieczności sprawdzenia projektu. Podobnie I kategoria nie stanowi automatycznego zwolnienia.
O obowiązku rozstrzygają art. 20 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Kategoria geotechniczna dotyczy natomiast warunków posadowienia oraz wymaganej dokumentacji geotechnicznej.
Jakie uprawnienia musi mieć projektant sprawdzający w 2026 roku?
Art. 20 ust. 2 PB wymaga, aby sprawdzenia dokonywała osoba posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.
Nie wystarczą uprawnienia do projektowania w ograniczonym zakresie. Znaczenie ma również zgodność specjalności uprawnień z zakresem sprawdzanej dokumentacji.
Szczegółowe informacje o zdobywaniu kwalifikacji, egzaminach i rodzajach uprawnień zawiera nasz poradnik uprawnienia budowlane.
Samo posiadanie decyzji o nadaniu uprawnień nie wyczerpuje jednak wymagań.
Zgodnie z art. 12 ust. 7 PB podstawą wykonywania samodzielnych funkcji technicznych jest wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem określającym termin ważności.
Art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U. 2025 poz. 1783) wiąże prawo wykonywania tych funkcji z członkostwem w izbie i obowiązkowym ubezpieczeniem OC.
Od 2 października 2026 r. obowiązuje dodatkowo art. 12 ust. 7b PB. Przepis wprowadzony ustawą z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1161) jednoznacznie wyklucza wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych przez osobę zawieszoną w prawach członka izby w okresie zawieszenia.
Oznacza to, że zawieszony członek izby nie może sprawdzać projektów, nawet jeżeli posiada uprawnienia budowlane bez ograniczeń.
Warto też odróżnić członkostwo w izbie od wpisu do centralnego rejestru e-CRUB. Rejestr może zwolnić z dołączania określonych kopii dokumentów, ale nie zastępuje podstawy wykonywania samodzielnej funkcji technicznej.
Osobą sprawdzającą nie może być również asystent projektanta, który nie uzyskał wymaganych uprawnień.
Czy rzeczoznawca budowlany może sprawdzać projekty?
Sam tytuł rzeczoznawcy budowlanego nie wystarcza do sprawdzania projektu na podstawie obecnego art. 20 ust. 2 PB.
Historycznie sytuacja wyglądała inaczej. Brzmienie przepisu nadane ustawą z 2003 r. dopuszczało sprawdzanie przez osobę posiadającą uprawnienia do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub przez rzeczoznawcę budowlanego.
Możliwość opartą na samym statusie rzeczoznawcy usunęła ustawa deregulacyjna z 2014 r. (Dz.U. 2014 poz. 768).
Obecnie o możliwości sprawdzania decydują odpowiednie uprawnienia projektowe bez ograniczeń oraz prawo wykonywania samodzielnej funkcji technicznej.
Więcej o tym tytule przeczytasz w artykule rzeczoznawca budowlany.
Czy projektant sprawdzający może pracować w tym samym biurze co autor projektu?
Prawo budowlane nie ustanawia zakazu wynikającego z zależności służbowej między autorem projektu a sprawdzającym. Obie osoby mogą pracować w tym samym biurze projektowym.
Nie oznacza to jednak, że sposób organizacji kontroli pozostaje bez znaczenia dla jej jakości.
W literaturze branżowej podkreślano potrzebę zapewnienia rzeczywistej niezależności sprawdzania. A. Krupa z Izby Projektowania Budowlanego w „Inżynierze Budownictwa” z 30 marca 2011 r. wskazywał, że korzystne jest oddzielenie sprawdzającego od autora również organizacyjnie i finansowo. Krytycznie oceniał wzajemne sprawdzanie projektów między współpracownikami.
Z kolei w artykule L. Runkiewicza i J. Sieczkowskiego z ITB w „Inżynierze Budownictwa” z 16 października 2015 r. omawiano udział strony trzeciej przy zaostrzonym nadzorze DSL3, odpowiadającym klasie niezawodności RC3 według PN-EN 1990.
Są to jednak poglądy branżowe i zagadnienia dotyczące organizacji kontroli, a nie powszechny ustawowy wymóg zatrudniania niezależnego sprawdzającego spoza biura.
Co podpisuje projektant sprawdzający i jakie dokumenty dołącza do projektu?
Zakres wymaganych podpisów i dokumentów wynika z Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. 2022 poz. 1679 z późniejszymi zmianami).
- Strona tytułowa projektu architektoniczno-budowlanego lub technicznego: Podaje się jego imię, nazwisko, specjalność, numer uprawnień i datę sprawdzenia. W wersji papierowej składa podpis. W elektronicznej podpisuje plik kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym albo zaufanym. Podstawa: § 7 ust. 3 i 4a rozporządzenia.
- Metryka rysunku: Umieszcza imię, nazwisko, numer uprawnień i datę sprawdzenia oraz podpis w wersji papierowej. Podstawa: § 10 ust. 2 rozporządzenia.
- Projekt do wniosku o pozwolenie na budowę: Jest wskazywany w oświadczeniu projektanta. Nie składa odrębnego oświadczenia na podstawie art. 34 ust. 3d pkt 3. Podstawa: Art. 34 ust. 3d pkt 3 i ust. 3e pkt 2 PB.
- Projekt techniczny przy zawiadomieniu o rozpoczęciu robót: Składa oświadczenie razem z projektantem o sporządzeniu projektu technicznego zgodnie z przepisami, zasadami wiedzy technicznej, projektem zagospodarowania działki lub terenu, projektem architektoniczno-budowlanym i rozstrzygnięciami. Podstawa: Art. 41 ust. 4a pkt 2 PB.
- Zmiany w projekcie technicznym podczas budowy: Sprawdza zmiany dokonane przez projektanta, jeżeli sprawdzenie jest wymagane. Podstawa: Art. 36b ust. 2 PB.
Do odpowiednich części projektu dołącza się także dokumenty dotyczące kwalifikacji sprawdzającego.
Art. 34 ust. 3d pkt 1 i 2 PB przewiduje kopię decyzji o nadaniu uprawnień oraz kopię zaświadczenia o przynależności do izby, aktualnego na dzień sprawdzenia.
Wyjątek dotyczy e-CRUB. Zgodnie z art. 34 ust. 3da pkt 1 i 2 PB kopii tych dokumentów nie trzeba dołączać, jeżeli spełnione są przewidziane w przepisie warunki dotyczące wpisu osoby lub jej uprawnień do centralnego rejestru.
Kiedy sprawdzający składa własne oświadczenie o zgodności projektu?
To jedno z najważniejszych rozróżnień w dokumentacji budowlanej.
Przy projekcie składanym do pozwolenia na budowę oświadczenie składa projektant, natomiast przy projekcie technicznym do zawiadomienia o rozpoczęciu robót wymagane jest oświadczenie projektanta i projektanta sprawdzającego.
Art. 34 ust. 3d pkt 3 PB wymaga oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Nie nakłada w tym miejscu obowiązku złożenia osobnego oświadczenia przez sprawdzającego.
Zgodnie z art. 34 ust. 3e pkt 2 PB w oświadczeniu projektanta wskazuje się natomiast imiona, nazwiska i numery uprawnień projektantów sprawdzających.
Inaczej wygląda sytuacja przy projekcie technicznym.
Art. 41 ust. 4a pkt 2 PB wymaga dołączenia do zawiadomienia o rozpoczęciu robót oświadczenia lub kopii oświadczenia projektanta i projektanta sprawdzającego o sporządzeniu projektu technicznego zgodnie z przepisami, zasadami wiedzy technicznej, projektem zagospodarowania działki lub terenu, projektem architektoniczno-budowlanym oraz właściwymi rozstrzygnięciami.
To właśnie w tym przypadku ustawa wymaga obecnie oświadczenia sprawdzającego.
Skąd zatem rozbieżności spotykane w starszych materiałach?
Przed 19 września 2020 r. art. 20 ust. 4 PB nakazywał dołączenie oświadczenia zarówno przez projektanta, jak i sprawdzającego. Przepis został jednak uchylony ustawą z 13 lutego 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 471).
Dlatego starszych wzorów oświadczeń nie należy bezkrytycznie przenosić do dokumentacji przygotowywanej według obecnych przepisów.
Czym sprawdzenie projektu przez projektanta różni się od kontroli w urzędzie?
Sprawdzenie wykonywane przez uprawnionego projektanta i kontrola przeprowadzana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej mają różne zakresy.
Do wniosku o pozwolenie na budowę dołącza się projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany. Projekt techniczny nie jest załącznikiem do tego wniosku (art. 33 ust. 2 pkt 1 PB).
Art. 35 ust. 1 PB określa natomiast zakres kontroli wykonywanej przed wydaniem pozwolenia.
Organ sprawdza między innymi zgodność odpowiednich projektów z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska. Weryfikuje zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi.
Kontroluje też kompletność dokumentacji, wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz uprawnienia i przynależność projektanta i sprawdzającego do właściwej izby.
Projektant sprawdzający ma natomiast zapewnić kontrolę zgodności projektu architektoniczno-budowlanego i technicznego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Różnica jest zasadnicza: urząd weryfikuje między innymi, czy wymagane sprawdzenie zostało wykonane przez uprawnioną osobę, ale przy wydawaniu pozwolenia nie otrzymuje projektu technicznego.
Kontrola urzędowa nie zastępuje więc sprawdzenia technicznego przewidzianego w art. 20 ust. 2 PB.
Czy zmiany projektu technicznego podczas budowy trzeba ponownie sprawdzać?
Tak, jeżeli dany projekt podlega obowiązkowi sprawdzenia.
Art. 36b ust. 2 PB dopuszcza odstąpienie od projektu technicznego po dokonaniu odpowiednich zmian przez projektanta i ich sprawdzeniu przez projektanta sprawdzającego, o ile takie sprawdzenie jest wymagane.
Oznacza to, że udział sprawdzającego nie musi kończyć się na pierwotnym opracowaniu dokumentacji.
Gdy projektant wprowadza zmiany w projekcie technicznym podczas realizacji inwestycji, powinien uwzględnić również obowiązek ich sprawdzenia.
Nie jest to jednak automatyczny wymóg dla każdej zmiany w każdym obiekcie. Nadal znaczenie mają wyjątki przewidziane w art. 20 ust. 3 PB.
Za co odpowiada projektant sprawdzający i jakie grożą mu konsekwencje?
Sprawdzający wykonuje samodzielną funkcję techniczną, dlatego podlega odpowiedzialności zawodowej przewidzianej w Prawie budowlanym.
Art. 95 PB obejmuje między innymi sytuacje, w których osoba pełniąca taką funkcję wskutek rażących błędów powoduje zagrożenie albo znaczne szkody, nie wykonuje obowiązków lub wykonuje je niedbale.
Art. 96 ust. 1 PB przewiduje trzy rodzaje kar zawodowych: upomnienie, upomnienie połączone z obowiązkiem złożenia egzaminu oraz zakaz pełnienia samodzielnej funkcji technicznej od roku do 5 lat, również z obowiązkiem egzaminu.
Postępowanie może zostać wszczęte na wniosek organu nadzoru budowlanego albo przez organ samorządu zawodowego. Sprawę rozpatruje okręgowy sąd dyscyplinarny właściwej izby (art. 97 i 98 PB).
Od 2 października 2026 r. zmieniony art. 96 ust. 6 PB przewiduje również, że utratę uprawnień po niezdanym egzaminie stwierdza okręgowy sąd dyscyplinarny.
Warto rozróżnić odpowiedzialność zawodową i dyscyplinarną. Art. 45 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych wyłącza z odpowiedzialności dyscyplinarnej czyny podlegające odpowiedzialności zawodowej na podstawie art. 95 PB.
Odrębny problem stanowi wykonywanie funkcji bez odpowiednich uprawnień lub prawa do jej wykonywania. Art. 91 ust. 1 pkt 2 PB przewiduje za to grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
W określonych okolicznościach zastosowanie mogą mieć również ogólne przepisy Kodeksu karnego (Dz.U. 2026 poz. 1342), w szczególności dotyczące sprowadzenia zawalenia się budowli, bezpośredniego niebezpieczeństwa takiego zdarzenia czy narażenia człowieka na niebezpieczeństwo (art. 163, 164 i 160).
Prawo budowlane nie reguluje podziału odpowiedzialności cywilnej między projektanta i sprawdzającego.
Pewne jest natomiast, że sprawdzający jako członek izby podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu OC.
Ile kosztuje sprawdzenie projektu budowlanego w 2026 roku?
Nie istnieje urzędowa stawka określająca wynagrodzenie projektanta sprawdzającego.
W zweryfikowanym 15 listopada 2026 r. cenniku Biura Projektów Konstrukcji objęcie funkcji projektanta sprawdzającego wyceniono na 8% wartości projektu.
W tym samym cenniku podano konsultacje za 250–350 zł, ekspertyzy od 5 000 zł oraz bazową stawkę projektu budowlanego i technicznego w wysokości 25,70 zł/m² powierzchni wewnętrznej, pomnożoną przez współczynnik 0,80–1,25.
Cennik nie podaje daty obowiązywania ani jednoznacznej informacji, czy kwoty zawierają VAT.
Jest to jeden przykład wyceny, a nie potwierdzona średnia rynkowa.
Dodatkowym punktem odniesienia mogą być stawki Izby Projektowania Budowlanego (IPB) za jednostkę nakładu pracy (j.n.p.) według ŚZWPP.
W 2026 r. stawka wynosi 33,30 zł netto za j.n.p., zgodnie z postanowieniem z 7 stycznia 2026 r. W 2025 r. wynosiła 30,80 zł netto, a w 2024 r. 28,70 zł netto.
Trzeba jednak pamiętać, że publikacje IPB dotyczące tych stawek nie określają osobnej ceny sprawdzenia projektu. Sama stawka jednostki nakładu pracy nie pozwala obliczyć wynagrodzenia bez odpowiednich tabel nakładów.
W praktyce cena sprawdzenia jest więc przedmiotem indywidualnych ustaleń między projektantem lub biurem projektowym a sprawdzającym.
Ile zarabia projektant sprawdzający i gdzie szukać zleceń?
Projektant sprawdzający to funkcja, a nie odrębny etat z własną, ustaloną siatką płac.
Na portalu pracuj.pl 15 listopada 2026 r. wyszukiwanie frazy „projektant sprawdzający” dało 0 ogłoszeń z podaną płacą. Weryfikacja przeprowadzona 16 listopada nie dostarczyła wiarygodnych danych o osobnych wynagrodzeniach etatowych za tę funkcję.
Nie ma zatem podstaw, aby podawać medianę lub typowe widełki zarobków projektanta sprawdzającego.
Wynagrodzenie może być elementem pensji doświadczonego projektanta zatrudnionego w biurze albo osobną zapłatą za sprawdzenie konkretnego opracowania.
Znaczenie mają specjalność projektowa, zakres wykonywanych czynności i sposób rozliczenia.
Z tego względu lepszym punktem odniesienia dla osoby rozwijającej karierę w specjalności konstrukcyjno-budowlanej są dane dotyczące wynagrodzeń projektantów. Omawiamy je w artykule ile zarabia projektant konstrukcji.
Osoby zainteresowane pracą w biurach projektowych i działach technicznych mogą również przeglądać oferty pracy w budownictwie. Warto szukać przede wszystkim stanowisk projektowych wymagających doświadczenia i uprawnień bez ograniczeń, zamiast ograniczać wyszukiwanie do nazwy funkcji sprawdzającego.
Najczęściej zadawane pytania
Kim jest projektant sprawdzający?
To osoba z uprawnieniami budowlanymi do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, która sprawdza projekt architektoniczno-budowlany i techniczny pod względem zgodności z przepisami. Obowiązek zapewnienia sprawdzenia wynika z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego.
Kiedy projektant sprawdzający jest wymagany?
Zawsze, gdy projekt architektoniczno-budowlany lub techniczny nie podlega wyjątkom z art. 20 ust. 3 Prawa budowlanego. Wyjątki to zakres sprawdzany i opiniowany na podstawie przepisów szczególnych oraz obiekty o prostej konstrukcji.
Czy projekt domu jednorodzinnego trzeba sprawdzać?
Art. 20 ust. 3 pkt 2 wymienia budynek mieszkalny jednorodzinny jako przykład obiektu o prostej konstrukcji, którego projektu nie trzeba sprawdzać. „Prosta konstrukcja” nie ma jednak definicji ustawowej, a ocena należy w praktyce do projektanta.
Czy II lub III kategoria geotechniczna oznacza obowiązek sprawdzenia projektu?
Nie. Kategoria geotechniczna decyduje o zakresie dokumentów geotechnicznych, a nie o obowiązku sprawdzenia projektu. O sprawdzeniu rozstrzyga wyłącznie art. 20 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
Czy projektant sprawdzający składa oświadczenie do pozwolenia na budowę?
Nie. Przy projekcie dołączanym do wniosku o pozwolenie oświadczenie składa tylko projektant (art. 34 ust. 3d pkt 3). Sprawdzający składa oświadczenie razem z projektantem dopiero przy projekcie technicznym, dołączanym do zawiadomienia o rozpoczęciu robót (art. 41 ust. 4a pkt 2).
Czy zawieszony członek izby może sprawdzać projekty?
Nie. Od 2 października 2026 r. art. 12 ust. 7b Prawa budowlanego wyklucza wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w okresie zawieszenia w prawach członka izby, nawet przy uprawnieniach bez ograniczeń.
Ile kosztuje sprawdzenie projektu budowlanego?
Nie ma urzędowej stawki. W jedynym cenniku, który udało się potwierdzić (15 listopada 2026 r.), funkcję projektanta sprawdzającego wyceniono na 8% wartości projektu. W praktyce cenę ustala się indywidualnie.
Ile zarabia projektant sprawdzający?
Projektant sprawdzający to funkcja, a nie osobny etat. 15 listopada 2026 r. na pracuj.pl nie było ani jednego ogłoszenia z płacą dla tej funkcji, więc nie da się uczciwie podać mediany ani widełek.

