Kierownik robót HVAC – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda kariera w tej specjalizacji?

Kim jest kierownik robót HVAC?

Kierownik robót HVAC to osoba pełniąca samodzielną funkcję techniczną w budownictwie w specjalności instalacyjnej, odpowiedzialna za prowadzenie robót związanych z:

• ogrzewaniem,
• wentylacją,
• klimatyzacją,
• instalacjami chłodniczymi i automatyką HVAC.

W praktyce jest to kierownik branżowy, który odpowiada za cały zakres instalacji powietrznych i cieplnych na budowie — od organizacji robót po odbiory końcowe.

Zakres odpowiedzialności kierownika robót HVAC

Do podstawowych obowiązków należą:

• organizacja robót instalacyjnych HVAC
  Obejmuje planowanie kolejności prac, dobór ekip wykonawczych, kontrolę postępu robót oraz reagowanie na kolizje międzybranżowe.
• nadzór nad zgodnością robót z dokumentacją projektową
  Kierownik HVAC weryfikuje zgodność montażu z projektem wykonawczym, SST oraz obowiązującymi normami i przepisami.
• koordynacja międzybranżowa
  HVAC bardzo często koliduje z konstrukcją, elektryką i architekturą. Doświadczony kierownik robót HVAC musi umieć rozwiązywać konflikty tras i proponować rozwiązania zamienne.
• udział w próbach, rozruchach i odbiorach
  Próby szczelności, regulacja instalacji, rozruch central, testy automatyki oraz przygotowanie dokumentacji powykonawczej.

Co oznacza HVAC w praktyce budowlanej?

Heating – ogrzewanie

Zakres ogrzewania, za który odpowiada kierownik robót HVAC, obejmuje m.in.:

• pompy ciepła (powietrzne i gruntowe),
• instalacje grzejnikowe i podłogowe,
• źródła szczytowe (kotły, węzły cieplne),
• bufory, zasobniki i układy hydrauliczne.

W praktyce kluczowa jest umiejętność czytania schematów hydraulicznych i świadomość, jak błędy montażowe wpływają na późniejszą eksploatację.

Ventilation – wentylacja

Wentylacja to jeden z najbardziej newralgicznych zakresów na budowie. Kierownik robót HVAC odpowiada m.in. za:

• trasowanie kanałów w ograniczonej przestrzeni,
• zachowanie wymaganej szczelności instalacji,
• spełnienie wymagań akustycznych,
• montaż i uruchomienie central wentylacyjnych.

Błędy w wentylacji są trudne do naprawienia po zakończeniu robót, dlatego nadzór na etapie montażu ma kluczowe znaczenie.

Air Conditioning – klimatyzacja

Zakres klimatyzacji obejmuje:

• systemy VRF / VRV,
• instalacje wody lodowej,
• agregaty chłodnicze i dry coolery,
• instalacje freonowe objęte przepisami F-gazowymi.

Kierownik robót HVAC musi znać procedury prób szczelności, wymagania środowiskowe oraz zasady prowadzenia dokumentacji dla instalacji chłodniczych.

Automatyka i BMS

Bez automatyki instalacje HVAC nie spełniają swojej funkcji. Kierownik robót HVAC:

• współpracuje z firmami automatycznymi,
• bierze udział w testach funkcjonalnych,
• nadzoruje integrację HVAC z systemem BMS.

Na tym etapie weryfikuje się, czy instalacja działa zgodnie z założeniami projektowymi, a nie tylko „czy została zamontowana”.

HVAC w różnych typach obiektów

Budownictwo mieszkaniowe

Typowe wyzwania:

• ciasne szachty instalacyjne i ograniczona wysokość kondygnacji,
• wysokie wymagania akustyczne (szczególnie wentylacja),
• integracja rekuperacji, pomp ciepła i klimatyzacji,
• presja dewelopera na tempo i koszty.

W tym segmencie błędy HVAC generują najwięcej reklamacji po oddaniu budynku.

Budynki biurowe i komercyjne

Charakterystyczne elementy:

• duże centrale wentylacyjne i instalacje wody lodowej,
• systemy VRF na dużą skalę,
• realizacje typu Shell & Core oraz Fit-Out,
• certyfikacje środowiskowe (BREEAM, LEED).

Kierownik robót HVAC pracuje tu pod dużą presją terminów i zmian projektowych.

Obiekty przemysłowe i magazynowe

W przemyśle HVAC często odpowiada za:

• warunki procesowe,
• bezpieczeństwo technologiczne,
• ochronę ludzi i mienia.

Częste są instalacje o dużych mocach, wymagające współpracy z UDT oraz wysokiej świadomości technicznej.

Kierownik robót HVAC a kierownik robót sanitarnych – różnice praktyczne

Formalnie:

• te same uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej.

W praktyce rynkowej:

• Kierownik robót HVAC
  Skupia się na instalacjach powietrznych i cieplnych: wentylacji, klimatyzacji, ogrzewaniu, chłodzie i automatyce. Pracuje głównie przy obiektach kubaturowych.
• Kierownik robót sanitarnych
  Częściej odpowiada za instalacje wod-kan, gazowe i sieci zewnętrzne.

Na dużych kontraktach funkcje te są rozdzielane, ponieważ zakres HVAC jest dziś zbyt złożony, by traktować go jako „dodatek do sanitarki”.

Zarobki kierownika robót HVAC – KONKRETY

Umowa o pracę (UoP)

• junior / pierwsze projekty: 9 000 – 11 000 zł brutto
• samodzielny kierownik robót HVAC: 12 000 – 16 000 zł brutto
• doświadczony kierownik / duże kontrakty: 17 000 – 22 000 zł brutto

Kontrakty B2B

• stawki godzinowe: 140 – 220 zł/h
• projekty przemysłowe / zagraniczne: 250+ zł/h

Na wynagrodzenie wpływa:

• wielkość inwestycji,
• stopień skomplikowania instalacji,
• odpowiedzialność kontraktowa,
• dostępność specjalistów na rynku.

HVAC jest jedną z najlepiej opłacanych specjalizacji instalacyjnych.

Czy warto specjalizować się w HVAC?

Tak — szczególnie jeśli:

• chcesz pracować przy nowoczesnych technologiach,
• interesuje Cię transformacja energetyczna,
• zależy Ci na stabilnym popycie na rynku pracy,
• akceptujesz dużą odpowiedzialność techniczną.

Podsumowanie

Kierownik robót HVAC to dziś nie „sanitariusz z wentylacją”, lecz wyspecjalizowany inżynier branżowy, którego wiedza ma bezpośredni wpływ na komfort, energooszczędność i bezpieczeństwo budynków.

To zawód wymagający, ale oferujący realne pieniądze i długofalową stabilność.

‍